Webinar over ontwerpmethodiek ‘Verkeer in de Stad’, 26 mei

verkeer in de stad; anwb; webinar

Awareness heeft de afgelopen jaren meegewerkt aan het ontwikkelen van een ontwerpmethodiek voor (drukke) steden, Verkeer in de Stad. De methodiek ondersteunt steden bij mobiliteitstransitie, levert een betere kwaliteit van de openbare ruimte en grotere verkeersveiligheid.

Verkeer in de Stad is in opdracht van en samen met de ANWB ontwikkeld. De andere partners zijn Mobycon en Bart Egeter Advies. In de afgelopen periode is de methodiek getoetst en in de praktijk aangescherpt met pilots in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Tilburg.

Verkeer in de Stad

Aanleiding vormt de toenemende drukte in het stadsverkeer. Fietspaden in de bebouwde kom zijn vaak overvol met ‘gewone’ fietsen. En daar komen steeds meer soorten voertuigen bij, zoals de elektrische bakfiets, de speed pedelec en exoten als de e-step, segway, Stint en Biro. Onduidelijkheid over de plek op de weg maakt het er niet veiliger op.

Conclusie: als landschapsarchitecten en andere ruimtelijke vormgevers volgens deze methode de handen ineen slaan met verkeerskundigen, kan het stadsverkeer een stuk prettiger, veiliger en comfortabeler worden. Met een evenwichtiger verdeling van de ruimte voor het verkeer, met meer kwaliteit van de openbare ruimte en met meer oog voor de leefbaarheid.

Over Verkeer in de Stad

In de ontwerpmethodiek Verkeer in de Stad leggen we een nieuw fundament, met nieuwe grondslagen voor ontwerp. Verkeer in de Stad is een methodiek waarbij je eerst vanuit de gewenste ruimtelijke kwaliteit en vervolgens vanuit gewenste verkeersafwikkeling je uitgangspunten in kaart brengt, op structuur- en netwerkniveau. Daarbij wordt gewerkt met zes voertuigfamilies. We definiëren ‘voertuigfamilies’ door vergelijkbare voertuigen in een ‘familie’ in te delen op basis van massa. Op basis van haalbare snelheid worden families verder ingedeeld in voertuigtypen. Met ‘haalbare snelheid’ bedoelen we: de snelheid die een voertuig normaliter kan halen, dus zonder bovenmatige krachtsinspanningen van de berijder of (illegale) opvoer-ingrepen aan het voertuig.

verkeer in de stad voertuigfamilies

Voertuigtypen: nadere verdeling van voertuigfamilies naar voertuigtype op basis van haalbare snelheden, met voorbeelden van voertuigen die daarbinnen vallen

Een afweging van ruimtelijke kwaliteit en verkeersfuncties op basis van netwerken voor alle voertuigfamilies leidt tot een afgewogen structuur voor de stedelijke openbare ruimte. Dit wordt vastgelegd in een kaart met zogenaamde stedelijke verkeersmilieus. Onder stedelijk verkeersmilieu verstaan we een straat (of gebied met straten) waar een bepaalde maximumsnelheid geldt, eventueel verbijzonderd met bijzondere eisen vanuit ruimtelijke kwaliteit of verkeersnetwerken. Deze stedelijke verkeersmilieus vormen een richtinggevend kader voor de verdere inrichting en het feitelijke ontwerp. Het ontwerp van de infrastructuur bepaalt hoe hard er gereden mag worden. De snelheidslimiet voor alle verkeersdeelnemers wordt niet langer gekoppeld aan het type voertuig, maar is gekoppeld aan de infrastructuur. De maximum snelheid wordt gekozen om de gewenste ruimtelijke kwaliteit van een gebied optimaal te kunnen combineren met de verkeersfunctie.

Vervolgens kun je de structuur met de stedelijke verkeersmilieus doorvertalen naar ontwerpen op locatieniveau. Het gaat dan om afwegingen hoe je de ruimte concreet inricht, al dan niet gebruik makend van verschillende domeinen waarin voertuigtypen met elkaar ruimte delen of juist niet. Hiervoor zijn indelingsprincipes ontwikkeld, die aangeven hoe je lokaal maatwerk kunt leveren. Het ontwerp op locatieniveau wordt altijd getoetst aan de eerder gemaakte hoofdkeuzes op structuur- en netwerkniveau.
In de ontwerpmethodiek staat een veilig en vergevingsgezind ontwerp voorop. Massa en haalbare snelheden van voertuigen (bestaande en toekomstige) worden gebruikt als belangrijke criteria voor het maken van keuzes tussen mengen of scheiden van verschillende soorten verkeer.